هه­دی، هودو، من!

 

هه­دی­ ایدی، هودو ایدی، من ایدیم!

گئتدیک شیکارا. گؤردوک بیر اووو.

 

دئدیم: هه­دی توفنگین وار؟

دئدی: یوخ!

دئدیم: هودو توفنگین وار؟

دئدی: یوخ!

دئدیم: من­ده ده بیری وار لوله­سی یوخ!

 

دئدیم: هه­دی فشنگین وار؟

دئدی: یوخ!

دئدیم: هودو فشنگین وار؟

دئدی: یوخ!

دئدیم: من­ده ده بیری وار باریتی یوخ!

 

بو باریت­سیز فشنگی لوله­سیز توفنگه قویوب نشانه گئدیب، اووون لاپ آلنی­نین اورتاسیندان ووردوم.

 

دئدیم: هه­دی پیچاغین وار؟

دئدی: یوخ!

دئدیم: هودو پیچاغین وار؟

دئدی: یوخ!

دئدیم: من­ده ده بیری وار تییه­سی یوخ!

 

بو تییه­سیز پیچاق ایله اوون باشینی کسیب ده­ری­سین سویدوم!

 

دئدیم: هه­دی قازانین وار؟

دئدی: یوخ!

دئدیم: هودو قازانین وار؟

دئدی: یوخ!

دئدیم: من­ده ده بیری وار دیبی یوخ!

 

گتیریب بو دیبی یوخ قازانی گووهان ایله دلیب سیریم ایله سیریدیم.

اه­ت لری تؤکوب ایچینه اوجاق اوسته قویدوم پیشمه­گه.

اه­ت­لری تؤکولوب سویو قالدی.

 

اوتوردوق یئمه­گه.

آما چوخ یاغلی­ ایدی.

منیم ساغ الیم یاغلی اولدو چکدیم سول باشماغیمین اوزونه.

ساغ باشماغیم آجیق ائله­ییب گئتدی.

داغا چیخدیم گؤرمه­دیم.

داشا چیخدیم گؤرمه­دیم.

گئدیب دوزده ایگنه ایله بیر قویو قازدیم.

ایگنه­نی سانجدیم قویونون دیبینه چیخدیم ایگنه­نین اوستونه.

گؤردوم اودو ها باشماق تاییم موغان­دا چلتیک اه­کیر.

گئتدیم موغانا.

دئدی: صبر ائله چلتیک یئتیشسین بیچیب، دؤیوب، گؤتوروب، گئدک.

بیر گون گئتدیک بیچمه­گه.

گؤردوک قابان­لار دوشوب چلتیگی یئییرلر.

حیرسله­نیب اوراغی آتدیم قابانا.

اوراخ گئتدی قابانین قویروغونون آلتینا.

قابان قاچدی، اوراق بیچدی!

قابان قاچدی، اوراق بیچدی!

چلتیک­لر هاممیسی بیچیلدی.

ییغیب تایایا ووردوق.

بیر گون گئتدیک دؤیمه­گه.

گؤردوم بیر دسته آت دوشوب تایایا چلتیک­لری یئییرلر.

بیر داش گؤتوروب آتدیم، ده­گدی آتین نالینا.

نال­دان بیر اود آتیلیب دوشدو تایایا.

چلتیک­لری سؤکوب قیراغا آتدیم.

بیردن گؤردوم چلتیگین ایچین­دن بیر پالان چیخدی.

پالانی سؤکدوم گؤردوم ایچین­دن بیر قولان چیخدی.

قولانی آچیب اوخودوم، گؤردوم منیم بو دئدیکلریمین هاممیسی یالان چیخدی.

  

خئیره سؤیله­مز

 

(بعضی آدام­لار هر نه سوروشسان انسانا پیس خبرلر وئره­رلر. خئیر سؤز آغیزلاریندان چیخماز. بونلارا «خئیره سؤیله­مز» آدام دئیه­رلر.)

 

بیر گون بیری «مشهد»دن قاییتمیشدی کند اهلی پئشوازا گلمیشدیلر. هامی خوش گلدین دئییر و زیارت قبول دئیه الینی سیخیردیلار. بیر زامان گؤردو بیر مشهور خئیره سؤیلمز شخص­لردن بیری قاباغا گلیر اه­ل وئریب اؤپوشندن سونرا مشهددن گله­ن آدام اؤز یانین­دا دئدی: "من بوندان هر کیمی سوروشسام دئیه­جک­کی اولوب­دور. یاخشی­سی بودور بیر قره ایتیمیز وار، اونو سوروشوم. دئسه­ ده اولوب­دور جهنمه­جن، اهمیتی یوخدور".

بو منظور ایله دئدی: فلانکس بیزیم بیر قره ایتیمیز وار ایدی او نه حالدادیر؟

خئیره سؤیله­مز غمگین قیافه توتاراق جواب وئردی کی: اؤلدو دا…

مشهدی کیشی اوره­گینده گولومسنه­رک، گئنه سوروشدو: ائـ…. نه جور اولدو اؤلدو؟

خئیره سؤیله­مز دئدی: واللاه او ساری اینه­گیز موندار اولاندان سونرا اونون اه­تین­دن یئمیشدی اودورکو اؤلدو.

مشهدی­نی بیر آز نیگرانلیق باسدی. دوباره سوروشدو: اینه­ک نییه اؤلدو بس…؟

خئیره سؤیله­مز بیر آه چکیب دئدی: ائح… صاحابسیز مال اوجور اولاردا… رحمت­لیک آنان مرحوم اولاندان سونرا داها اینه­گه باخان اولمادی اؤلدودا. مشهدی­نین بدنی سیلکه­لندی. "ای وای!" دئدی… "آنام اؤلوب­دور؟ اونون کی بیر زادی دگیلدی".

خئیره سؤیله­مز کدرلی حال­دا دئدی: واللاه نه دئییم… اوغلان­لاریزین قویویا دوشوب اؤلمه­گینی ائشیدنده بیر دن ائله یازیغین باغری چاتدادی… بئچارا…

مشهدی کیشی ایکی اه­للی باشینا ووراراق دئدی: اوغلان­لار قویویا دوشدولر؟!... اونلار قویو باشین­دا نه قاییریردی­لار؟

خئیره سؤیله­مز بیر آز دوروقسوناراق: اح بابا… نه قده­رکی رحمت­لیک آنالاری ساغ­ایدی اوشاقلاری قویمازدی ائودن ائشیگه چیخسین­لار. آما...

مشهدی کیشی باشینی، ساققالینی یولوب آغلایاراق سوروشدو کی: توفاقین داغیلسین بو خبرلرین ایله… دئ گؤروم بیزیم ائوده ساغ قالان وار یا یوخ؟

خئیره سؤیله­مز دئدی: واللاه من بوندان آرتیق بیر زاد بیلمیرم. آنجاق ایندی گله­نده گؤردوم کی سیزین کوچه قاپیزی پالچیقلاییب­لار ایکی نفر حه­یه­تیزه سامان بوشالدیرلار.

 

  

اوخوماق ایله یاشامین موناسیبتی

 

آدام ائولنمه­میشدن قاباق اوخویاندا دئیه­ر: ائی داد… ائی داد… ائی داد…

ائولنه­ندن سورا دئیه­ر: ائی یار… ائی یار… ائی یار…

ائله­کی اوشاغی اولدو دئئه­ر: آی بالام ائی… آی بالام ائی…

ائله­کی قوجالدی دئیه­ر: یازیق اولان جانیم ائی وای…

 

  

 

 

اوزوم آغ اولدو

 

بیر گون بیر مالدار آدام سفره گئتدیکده یوز ده­نه قویونونو باجیسی اوغلونا تاپیشیریب گئده­ر. باجیسی اوغلودا قویونلارین هاممیسینی ساتیب خرجله­ر. بیر مددت­دن سونرا دایی گله­ر باجیسی اوغلونون یانینا، دئیه­ر: دئ گؤروم قویونلار نه حالدادی، هاردادیلار؟ باج اوغلو دئیه­ر: دایی اوتور حئساب ائلییه­ک­دا..! سورا بئله دئییه­ر:

دولاییدان دویداق اوشدو… قیرخ بئشی داشدان دوشدو.

ییرمیسین دئردیم قصصابا… ییرمیسین گتیرمه حئسابا.

بو الدو سکسان بئش قالدی اون بئش.

اون دؤردونو ده قورت یئدی. قالدی بیریسی.

بو زامان یانینداکی ده­رینی داییسی­نین قاباغینا قویاراق دئدی: بودا او بیریسی­نین ده­ریسی.

بو زامان دایی حیرصله­نیب اویان بویانا ال اوزالدیب الینه با کاسا دولو قاتیق گئچدی، گؤتوروب باج اوغلوسونون باشینا چالدی.

باج اوغلو الی ایله قاتیغی اوزوندن سیله­رک باشینی گؤیه توتاراق دئدی: شوکر اولسون آللاها، داییمین یانین­دا اوزوم آغ اولدو.

 

 

 

 

 

بیری بیر آیری کنددن اؤز کندلرینه قاییدارکن یاخشی قووون­لار گؤردوک­ده بیر ده­نه یاخشیسینی سئچیب آلیر. یول اوسته بیر آغاج کؤلگه­سینده اوتوروب دینجه­له­رک قووونو کسمک خییالینا دوشور.

پیچاغی چیخاردیب کسمگه باشلاییر. آما قابیق­لاری چوخ اه­ت­لی کسیر. اؤز یانین­دا دئییرکی: "بوردان گلیب گئدن­لر بو قابیق­لاری بو جود اه­ت­لی گؤرسه­لر یقین دئیه­رلر کی بو قووونو یئیه­ن «آغا»دان «خان­»دان ایمیش".

آما، قووون چوخ شیرین ایدی و قابیق­لاری اه­ت­لی کسدیگینه گؤره دویمادی. هی قابیق­لارا باخدی. دئدی: "یاخشی­سی بودور کی قابیق­لاری گه­میرم. گلیب، گئدن دئسین­لر کی بو آغانین نؤکری­ده وار ایمیش. اه­تی­نی اؤزو یئییب قابیق­لارینی دا نؤکری گه­میریب­دیر".

بیر یان­دان قووون شیرین، بیر طرف­دن ده کیشی بیر آزجانا ائله بیل کی قارین­قولو ایدی. گؤزو قابیقلاردا قالیر. آخیردا بو قراره گلیب دئییرکی: "قووون­لارین قابیق­لارینی دا یئییم. قوی گلیب، گئدن­لر دئسین­لر کی: بو آغانین قویونودا وار ایمیش."

قابیق­لاری دا بوجورلوق ایله یئییر. آما گؤزو هله دویمور. بیر ایکی ده­نه توخومو تیلیفی ایله آغزینا آتیب گؤرور کی، یوخ… یوموشاق تزه توخوم تیلیف ایله نئجه یئمه­لی­دیر. دئییر: "هان… ایندی ائله بو توخوم­لاری دا تیلیف­لی زادلی یئیه­رم. گلیب، گئدن­لر دئیه­رلر کی: بو آغانین تویوغو دا وار ایمیش."