تورفاینت

بیری وار ایدی، بیری یوخ ایدی، تاری­دان سونرا هئچ کیم یوخ ­ایدی. بیر شاه وار ایدی و بو شاهین بیرجه گؤزل قیزی وار ایدی کی چوخلاری ائلچی گلمیش­دیلر. آما، شاهین قیزی بیر شرط قویموشدو. اودا عبارت ایدی بیر نئچه تاپماجادان. دئمیشدی هر کیم بو تاپماجالارین جاوابین وئره بیلسه اونا گئده­جگم. شاه­دا هر یئرین­دن دوران قیزینا ائلچی گلمه­سین دئیه، تاپماجانی تاپا بیلمییه­نلره اؤلوم جزاسی نه­ظرده توتموشدو. بیر نئچه نفر گلیب تاپماجانی تاپا بیلمه­دیکلری اوچون حبسه آلینمیشدیرلار و منتظر ایدی­لر کی اونلارین سایی قیرخا یئتیشن­ده هاممیسی­نین بیر یئرده بویونلارینی وورسونلار.

بو زامان، بیر دئو ده تانینماماقدان اؤترو اؤزونو آدام شکلینه سالیب شهره گلمیش­دی. آما، اؤلوم جزاسین­دان قورخوردو. چالیشیردی کی بیر ته­هر او تاپماجالارین جوابینی اله گتیرسین، سورا، ائلچی­لیگه گئتسین و او گؤزل قیزی اله گتیریب یئسین.

هر گون گئدیب قیزین باغی­نین اطرافین­دا گزه­رک قیزی گودوردو. تا اینکه بیر گون قیز باغدا گلیب بیر دووارین آیاغین­دا کؤلگه­ده اوتوروب اؤز-اؤزی ایله دانیشیردی. دئو ده دووارین او بیری طه­رفین­ده گیزله­نیب قولاق آسیری کی بلکه اونون سؤزلرین­دن بیر زاد اله گه­تیره بیله. قضادان قیزکی اؤز-اؤزونه دانیشیردی، بیردن اؤز ائلچی­لری­نین یادینا دوشدو کی هئچ بیریسی اونون دئدیگی تاپباجالاری آچا بیلمه­میش­دی­لر. قیز کی اؤزونو باغ­دا تک گؤروردو اوجاسس ایله گوله­رک دئدی: آخی بو تاپباجالاری آچماق کی بیر زاد ده­ییل! قره تویوق، قارنی یاریق همان دووار بوخاری­سی­دیردا. بونو بلیمه­گه نه وار!؟ بیزیم ائودن سیزین ائوه یول سالمیش­دا سیچان­دیردا، بونون دا بیر چتینلی­گی یوخدور کی ...

(بونو دا دئیه­ک کی قدیم­لر و ایندی­ ده کندلرده دامین دووارین­دا بیر اوجاق قاییریب، دووارین ایچیندن ده توستو چیخماق اوچون بیر لوله یول داما کیمی دوزلدردیلر. بونا «بوخاری» دئییلردی. اونون ایچی قارالاردی.)

هر حال­دا دئو دووارین دالیسین­دان بو سؤزلری ائشیتمک همان سئوینجک اولوب صاباح شاهین سارایی­نا گئدیب و شاهین قیزینا ائلچی اولدوغونو بیلدیردی.

شاه اوولجه نصیحت ائله­دی، دئدی جاوانسان اؤزن رحم ائله. چوخلاری گلیب بو معمانی آچا بیلمه­یه­­رک حبسه دوشوب و اؤلوملری­نین اینتیظارین­دادیرلار. دئو اصرار ائله­دی کی: یوخ! منیم قانیم او بیری لردین قیرمیزی ده­ییل. نهایت شاه قیزی گلیب آرادا چکیلن بیر پرده­نین دالیسین­دا اوتوروب تاپباجالاری طرح ائله­دی.

- قارا تویوق، قارنی یاریق؟

دئو جاواب وئردی کی بو دووار بوخاریسی­دیر.

قیز تعجب ائتدی! آما، بیر زاد دئیه بیلمزدی. چونکو بو شرطی او اؤزو قویموش­دور. چاره­سیز قالاراق ایکینجی تاپباجانی بئله مطرح ائله­دی:

- بیزیم ائودن سیزین ائوه یول سالمیش؟

دئو دئدی: او دا سیچان­دیر.

هامی حئیرت­ده قالدی­لار. قیز دا تعججوب­ده قالیب آتاسینا دئدی من بو آداما گئتمک ایسته­میرم. آتاسی دئدی بو اولاسی ده­ییل، من نئچه آدامی بو مسئله اوسته زیندانا سالمیشام و اؤلومه محکوم ائتمیشم. ایندی کی بو جاوان او تاپباجالاری آچیبدیر سن اونا گئتمه­لی­سن.

بئله­لیک­له دئو گئدیب ایکی آت بیری آغ بیری قره گتیردی. اوولجه آغ آتی قاباغا گتیردی. قیز مینمک ایسته­دیک­ده قره آت چیغیردی کی: اونا مینمه! یوخسا دردسه­ره و بدبخت­لیگه دوشرسن. گل مه­نه مین!

قیز قره آتا ساری دؤنوب و اونا مین­دی. دئو ده آغ آتی مینیب شاه­دان خوداحافیظلیک ائده­رک یولا دوشدولر. یول­دا دئو دئدی سن گئتمک­ده اول من آتدان یئنیرم کی پاتاوالاریمین باغینی باغلایام. قیز قره آتین اوستون­ده گئتمک­ده اولدو. قره آت قیزا دئدی دؤن بیر دالی­یا باخ گؤر نه گؤرورسن؟ قیز باخیب گؤردو کی بیر دئو گلیر آلت دوداغی یئر سوپورور، اوست دوداغی گؤیو. قره آت دئدی کی او همان سنین اه­رین­دی کی اؤز حقیقی قییافه­سینی تاپیب­دیر. ایندیجه گلیب سنی بیر تیکه ائله­ییب یئیه­جک. قیز دئدی بس نه ائتملی­ییک؟

یول اوسته بیر یئکه آغاج وارایدی. قره آت اونا یاخین­لاشیب و قیزا دئدی: سن چیخ آغاجین باشینا. من بورادا اولسام قویمارام سنه بیر زییان یئتیشسین. او دا بونو بیلیر. اودورکی او منی اؤز قصرینه آپاریب لاپ آخیرینجی اوتاقدا زنجیره چکه­جک­دیر تا راحاتلیک­لا سنی یئسین. آما، من اورادا قالمارام. هر نه جور اولسا سنی نیجات وئرمه­گه گله­رم. هر واقت منیم بیرینجی شئیهه­مین سه­سینی ائشیتدین، بیل کی زنجیرلری قیرمیشام. ایکینجی شئیهه­ده بیل کی قاپیلاری سیندیریب، ائشیگه چیخمیشام. اوچونجو شئیهه­ده سنین یانیندایام و سنی قورتارارام.

قیز آتین اوستون­دن الینی اوزادیب بیر بوداقدان یاپیشیب آغاجین باشینا چیخدی. دئو گلیب گؤردو کی الی قیزا چاتمایاجاق. بیر یاندان دا قره آت­دان قورخوردو. قره آتین نوختاسین­دان توتوب، اؤز عماره­تینه آپاریب آلتی اوتاغین ایچین­دن گئچیریب، یئددینجی اوتاق­دا اونو زنجیرله­دی و سونرا قیزین یانینا قاییتدی و دیش­لرین بوخچو بیقچی کیمی آغاجا چکمه­گه باشلادی. بو زامان قره آتین شئیهه­سی­نین سسی ائشیدیلدی. قیز بیلدی کی قره آت زنجیرلری قیریبدیر. ایکینجی شئیهه­نی ائشیدنده بیلدی کی قره آت قاپیلاری سیندیریب عمارت­دن ائشیگه چیخیب­­دیر. دئو هله دیشلرینی آغاجا چکمک­ده­ایدی. آغاج یئره ییخیلان زامان قره آت اوچونجو شئیهه­نی چکیب ایکی آیاقلاری ایله دئویم کلله­سینه ائله چالدی کی دئو یئره اوزانیب هوشدان گئتدی. قیز تئز آتیلیب قره آتی مینه­رک یوللاندی. یول­دا بیر چوبانا راست گلدیلر. قیز هر نه قیزیل و به­زه­گی وارایدی چوبانا وئریب اونون پالتارلارینی آلیب اگنینه گئیدی و اؤز پالتارلاینی دا چوبانا باغیشلادی. آز گئتدی چوخ گئتدی بیر زره­جه یول گئدیب بیر شهره چاتدی. هر کس آدینی سوروشدو دئدی «آلی»دی. گئدیب او شهرین شاهی­نین سارایین­دا شاهزاده­یه نوکر اولدو.

شاهزاده اونون گؤزللیگین­دن حئیرتده قالمیشدی. اونون بارماقلاریندا اوزوک یئری و بیلک­لرین­ده بیله­زیک یئرینی گؤردوک­ده شککه دوشدو.

آناسینا دئدی:

- آنا بونون بارماق­لارین­دا اوزوک یئری و ال­لرین­ده ده بیله­زیک یئری وار! آلی قیزدیر.

آناسی دئدی:

- بیر زاد ده­ییل کی! اونو ایمتاحان ائله­ریک. اونا گول­دن یاتاق دوزه­لت، قیز اولسا گوللر اؤلوشگویر، آما، اوغلان اولسا یوخ.

شازدا اونون یانینا گلیب دئدی:

- آلی! بو گئجه یاتاقلاریمیزی گول­دن دوزه­لدیب گول اوسته یاتاجاغیق.

قیز گلیب بو سؤزو قره آتا ناغیللادی. قره آت دئدی سن سه­حه­ره­دک یئرده یات، سه­حه­ره یاخین دوروب گوللرین اوستونده یات. بئله­لیک­له گوللر اؤلوشگه­مز و سنین قیز اولدوغون بللی اولماز. قیز ائله اوجور ائله­دی. شازدا سه­حر گلیب باخدی گؤردو گول­لر ته­زه قالیب­دیر. گئتدی آناسینا دئدی کی:

- آنا! گول­لر اصلاً اؤلوشگه­مه­میش­دیلر. آما، اونون قوللارین­دا بیله­زیک یئری، بارماقلارین­دا اوزوک یئری وار. من یقین بیلیرم کی آلی قیزدیر.

آناسی دئدی:

- صاباح اونون­لا گولش! او زامان بیلرسن کی او قیزدی یا اوغلان.

شازدا «آلی»یا دئدی کی صاباح من­له گوله­شه­جک­سن. قیز گئنه گه­لیب ماجرانی قره آتا دئدی. قره آت دئدی ایکی جه­ویر (قوز) و بیر ئیر کؤکو شالوارین­دا گیزلت. او سنه ال آتاجاق اوندا سنین اوغلان اولدوغون یقین ائده­جک. بو حادثه­ ده اوجور اولدو کی ات دئمیشدی.

شازدا گلیب ماجرانی آناسینا دئدی. لاکین دئدی کی

- من هه­له­ ده اینانمیرام. چونکو اونون قولون­دا بیله­زیک یئری و بارماغین­دا اوزوک یئری وار. آنا واللاه، بیللاه آلی قیزدیر.

آناسی دئدی:

- بئله اولسا صاباح اونو گؤل باشینا آپاریب ایکیزده سویونوب گؤلده چیمین. اون­دا داها سه­نه شوبهه یئری قالماز.

قیز گئنه­ ده قره آتین یانی­نا گلیب و اوندان چاره ایسته­دی. قره آت دئدی داها چاره یولو قالماییب، سؤزون دوزونو اونا دئ. صاباح قیز شازدایا دئدی کی او قیزدی. لاکین دئوین ماجراسی­نی اونا دئمه­دی. شازدا بو خبری ائشیتدیک­ده سئوینیب اونا آرواد پالتاری گئییندیریب و اونلا ائولندی. یئددی گون، یئددی گئجه توی توتدوردو.

بیر مدت گئچدیک­دن سونرا شازدا شاهلیغا چاتدی و ممله­که­ته باش چکمک مجبورییتین­ده اولدوقدا بیر اوزون سفره گئتمه­لی اولدو. قیز بویلو ایدی. دوققوز آی، دوققوز گون، دوققوز ساعات، دوققوز دیقه­دن گئچدیک­دن سونرا گؤزل بیر اوغلان دونیایا گتیردی. شاهین آناسی بیر کاغاذ یازیب بیر نوکه­ری­نین واسیطه­سی ایله اوغلونا گؤندردی کی: اوغلون اولموشدور. گلینی ده چوخلو تعریف ائتدی و اوغلونو تئزلیک­له قاییتماغا سیفاریش ائله­دی.

او طه­رف­دن دئو قیزدان بیر خبر بیلمک اوچون یئددی یولون اوستونده بیر ائو سالیب، گلیب-گئدن­لردن قیزی سوراغلاشیردی. همان نؤکر اورادان گئچن­ده دئو اونون هارا گئده­جه­گینی سوروشدو و ماجرادان خبردار اولدو. اونو گئجه اوردا قالماغا دعوت ائله­دی. گئجه دوروب اونون جیبلرین­ده­کی کاغازی تاپیب، اوخودو. سونرا او کاغازی جیریب بیر آیری کاغاز آناسی­نین دیلینده یازدی کی:

- اوغول! آرالیق قیزی ائله بوندان آرتیق اولماز. سن گئدن­ گوندن هر گون بیری ایله اویان بویان­دادیر. بیر بیج­ (بیژ) ده تاپیب­دیر. داها بیزده آبیر حایا قویماییب­دیر.

کاغازی قویدو نؤکرین جیبینه. سه­حر نؤکر گئدن­ده سیفاریش ائله­دی کی قایی­دان باش­دا گلیب اونا قوناق اولسون. نؤکر گئتدی کاغازی شاهین الینه یئتیردی. شاه کاغاذی اوخودوقدا چوخ ناراحات اولوب چوخ دا تعجب ائله­دی. جاوابین­دا یازدی کی:

- من تئزلیک­له قاییداجاغام. من گلین­جه بیر ته­هر گئچینین تا اؤزوم گلیم گؤروم قضییه نه­دیر!

نؤکر کاغازین جاوابین آلیب یولا دوشدو. گئجه گئنه ده گلیب دئوه قوناق اولدو. دئو او یاتاندان سورا کاغازی اونون جیبین­دن چیخاریب بیر آیری کاغاز اونون یئرینه قویدو کی:

- من گلین­جه اونون اوشاغی­نی دا اته­گینه قویوب، ائودن ائشیگه اؤتورون. من گلیب اونو اورادا گؤرسم هاممیزین بوینوزو ووردوتدوراجاغام.

نؤکر سه­حر تئزدن دوروب کاغازی تزه شاهین آناسی­نا یئتیردی. آنا دا گلینه وئردی کی اوخوسون. گلین کاغازی اوخویوب، آغلادی و اونون ایچینده نه یازیلدیغینی آنایا دئدی. آنا دئدی:

- من بیلمیرم نه اوچون بئله یازیب­دیر. آما کی او شاه­دیر. گلسه منی ده سنی ده اوغلون دا اؤلدورر. سن باشین ساغ قالماق اوچون اوشاغین گؤتوروب بو دییاردان چیخ گئت.

قیز آغلار گؤزلری ایله قره آتی مینیب اوشاغینی دا قوجاغینا آلاراق، باش آلیب گئتدی. بیر چؤلدن گئچیرکن قره آت دئدی:

- منیم عؤمروم باشا چاتمیش­دیر. سن داها تک قالاجاقسان. اؤلومه دونیادا چارا یوخ­دور. لاکین من اؤلن­دن سونرا منیم قارنیمی ییرت و باغیرساقلاریمی دؤور-ها-دؤر حاصار کیمی اطرافا چک، اؤزونده اوشاغین ایله منیم قابیرقالاریمین آراسینا گیر. بئله­لیک­له هر خطردن آماندا قالارسیز.

قره آت بونلاری دئدی و گؤزلرین سون دفعه اولاراق یومدو. قره آت اؤلن­دن سونرا قیز او دئدیگی کیمی اونون قارنی­نی سؤکوب باغیرساقلارینی دؤورویه چکدی. اؤزو ده اوشاغی ایله اونون قابیرقالاری­نین آراسینا سیخیلدی و شیرین یوخویا گئتدی. سه­حر گؤز آچیب گؤردو کی آتین بیر بؤیوک اوجا حاصارلی عمارت ایچینده­دیر. دئمه کی آتین قابیرقالاری بیر عمارته و باغیرساقلاری بیر اوجا حیصار دووارلارینا دؤنوب. آرادا بیر باغ و گلشن اولوب کی هر جور میوه آغاجی دئسن اوندا تاپیلار. بئله­لیک­له قیز اورادا یاشاماغا باشلادی.

سیزه شاه­دان دئییم! او طه­رف­دن یئنگه شاه سفردن گلیب آروادینی اوشاغینی گؤرمه­دیک­ده ماجرانی سوروشدو. آناسی کاغازی گؤرسه­دیب دئدی کی اؤزون یازمیشدین... شاه دئدی کی بو منیم یازدیغیم کاغاز ده­ییل. نؤکردن سوروشدوقدا معلوم اولدو کی او گئدیب گلن­ده گئجه­نی بیر یئرده قوناق قالمیش­دی. بونو بیلدیک­ده شاه آدام گؤنده­ریب دئوی توتدوروب و اؤلدورتدوردو.

آما، داها قیزدان و اونون اوغلون­ان بیر خبر اولمادی. بیر گون شاه اووچولوغا چیخمیشدی.

بیر شیکار ووردولار آما اود-اوجاقلاری اولمادیغی اوچون یاخین­دا بیر عمارت گؤردوک­ده اورایا ساری یوللاندیلار. لاکین عمارت سالدیریب شهردن، کنت­دن اوزاق یاشیییر؟ عمارت­دن توستو چیخدیغینی  گؤردوک­ده نؤکرلرینه دئدی کی او شیکاری آپاریب او ائوده کباب ائدیب گتیرسین­لر. نؤکر گلیب قاپینی چالدی. قیز قاپینی آچدی و نؤکر آغاسی­نین خواهیشینی دئدی. قیز دئدی عئیبی یوخدور گه­ل پیشیر. نؤکر تعریف ائتدیک­ده او شخصین اونون اؤز اه­ری اولدوغونا باشا دوشدو. نؤکرین ایسه تماشادان آغزی آچیلا قالمیش­دی، بئله کی کباب­لار یاندیلار. قیز دئدی: آی آغاسین­دان عاغیللی، کاباب­لار یاندی.

قیز دئدی کی: آغا و یولداشلارینا دئ کی بو گئجه مه­نه قوناق اولسونلار.

نؤکر یانیق کاباب­لار ایله آغاسی­نین یانینا قاییتدی و او خانیمین دئدیکلرینی ده دئدی و شاهین دعوت اولدوغونودا یئتیردی. شاه ماراقلانیب هاممیلیقجا او عمارته گئتدیلر، قیز اؤزونه نیقاب سالیب گئجه اونلاردان پذیرالیق ائتدی و اونلار یاتاندان سونرا میوه­لردن دریب شازدانین خورجونونا دولدوردو. سه­حر گئتمک ایسته­دیک­ده قیز دئدی من سیزین خورجونلاریزی آختاراجاغام کی بورادان بیر زاد گؤتوروب آپارمیش اولمویاسیز. شاهین خورجونون­دان میوه­لر چیخدیق­دا دئدی کی سیز بوردا اوغورلوق ائله­می­سیز. بونلار گئتسین­لر آما سن هه­له بورادا قالمالی­سان. شاهین یولداشلاری ائشیگه چیخان­دان سورا اوزونو آچدی. شاه گؤردوکی بو اونون اؤز آروادی­دیر. شاه چوخ عذرخواهلیق ائله­دی و کاغازلارین ده­ییشیلمه­سینی ناغیللادی. دئدی بس بو اوغلان دا حتماً منیم اوغلوم­دور. آروادی دئدی: بلی!

بئله­لیک­لر اورادان چیخیب یولا دوشوب شه­هه­ره گلدیلر و شادلیق ائله­دیلر. اونلار یئدی­لر، ایچدیلر قه­ره یئره گئچدیلر. سیزده یئیین، ایچین، مطلوب و مورادیزا یئتیشین.