Türk Dil Kurumu- تورک دیل کورومو وضع ائتدیگی بیر نئچه سؤزجوک:

عضله: کاس ، "قاسماق: سیخیب- مضیقه ده قویماق" ائیله مینده ن

عفو ائتمه ک: باغیشلاماق

عقد، مقاوله: سؤزلشمه، آنلاشما

عامل: ائتمن

بارز: کسین، بللی

بسیط: کو˚لای

جنوب: گونئی

جواب: یانیت

جمله: تۆمجه

چهره: یۆز

چئشیت: تۆر

دفعه، کره: کئز

درد: آغری

دور: چاغ

دوره: دؤنم

ابعاد: بو˚یوُت

ابدی: سو˚نسوُز

اجداد: آتا

اجل: اؤلۆم

اجنبی: ال، یابانجی

امنیت: گۆوه نلیک

اثر: یاپیت

اسیر: توتساق

اوراق: بلگه

اول: اؤنجه

فعال: ائتکین

فن، علم: بیلیم

فعل: ائیله م

غرب: باتی

غیر: اولمایان، باشقا، دیشی

گزیده: سئچکین

حادثه: اولای

حافظه: به للک

حفریات: قازی

حق: پای

حقیقت: گرچک

حاکم، قاضی: یارگیچ

حال، وضعیت: دوروم

خلیطه: آلاشیم

خراب: ییخیق

حرارت: ایسی، سیجاقلیق

حرف: سس

حساس: دویارلی

حشره: بؤجک

خطا: یانلیش

خاطره: آنی

حیات: یاشام

حیثیت: سایغینلیق

 هدیه: آرماغان

هنوز: داها

خدت: قیزغینلیک

خلاف: قارشیت

خواجه: اوغرتمن

خصوص: کونوُ

حضور: دیرلیک

هجوم: سالدیری

حرمت: سایقی

ابتدائی: ایلکل

افتخار: اؤوۆنمه

احتیاج: گرکسینمه

اختیار: یاشلی

احتیاط: یدک

الهام: اسین

عمار: باییندیرلیک

امکان: اولاناق

املا: یازیم

امتحان: سیناو، یازیلی

امتیاز: آیریجالیق

انحصار: تکل

انسان: قول

ارتفاع: یوکسه کلیک

ارثی: قالیتسال، قالیتیمسال

اسم: آد

استراحت: دینله نمه

استثناء: آیقیری

اشتغال: اوغراش، اوغراشی

اشتراک: اورتاقلیق

ایضاح: آچیقلاما

ازدواج: ائولیلیک

قابلیت: یئته نک، یئتی

قدر: یازغی

کافی: یئتر

کائنات: ائورن

قلب: اوره ک

قانون: یاسا

کانون اول: آرالیق

کانون ثانی: اوجاق

کلمه: سؤزجوک

قسم: بؤلۆم

قوت: گوج، ارک

لطیفه: شاکا

لسان: دیل

لغات: سؤزلوک

لزوملو: گرکلی

معاش: آیلیک

معبد: تاپیناق

مفصل: اکلم

مخلوق: یاراتیق

محصول: اۆرۆن

مخصوص: اؤزگۆ

مقصد، غایه، هدف: آماج، ائریک

معقول: اویغون، الوئریشلی

معنا: آنلام

مانع: ائنگل

مصرف: گئده ر، خرجه مه

مجبور: زورونلو

مجهول: بیلینمه ین

مفهوم: قاورام

مهتاب: آی ایشیغی

مکروه: ایگره نج

مملکت: اؤلکه

مراسم: تؤرن

مرثیه: آغیت

مثلا: اؤزنه غن

مسأله: سوروُن

مسعود: موتلو

مشهور: اۆنلۆ

مشروبات: ایچه جک

موقع، مکان: یئر، قونوم

میدان، ساحه: آلان

میل: ائغیم، ائغیلیم

میراث: قالیت

مسافر: قونوُق

مثال: اؤرنک

مسکین: اویوشوُق

معامله، رفتار: داورانیش

معما: بیلمه جه

معاصر: چاغداش، گونجل

معاون: یاردیمجی

معجزه: تانسیق

محقق: کسین{لیکله}

محاربه: حرب، جنگ: ساواش

محتویات: ایچینده کیلر

مقدس: قوتسال

منتظم: دوزگون، دوزنلی

مربع: کاره

معتدل: ایلیم{لی}

موفقیت: باشاری

مبالغه: آبارتما

مجادله: چابا، اوغراش

مدافعه: قوروما

 

مداخله: قاریشما

مدت: سۆره

مؤسسه: قوروم

مهم: اؤنملی

مؤمن: اینانان، اینانجلی

مناسبت: ایلیشکی

مراجعت: باشوورو

مرکب: بیرلشمیش، بیرلشیک

مسابقه: قارشیلاشما

مسامحه: خوشگؤرۆ

مستهجن: اویغونوسوز

مسوده،چرکنویس: تاسلاق

مطالعه: دۆشۆنجه

متارکه: آنتلاشما

متفرق: داغینیق

متخصص: اوُزمان

متواضع: آلچاق گؤنۆللۆ

مزمن: سۆره گن

نغمه: ائزگی، {لزگی}

نافیله{نفله}: بوشونا

نصیحت: اؤگۆت

ناظر: باخان

نفس: سولوُق

نسل: قوشاق

نتیجه: سونوچ

نهایت: سون{وُندا}

نکاح: دۆیۆن

نسبت: اوران

نطق: سؤیله و

پاپوش: آیاق قابی

رأی: اوی

رئیس: باشقان

رتبت: نئم

رؤیا: دۆش

ساده: یالین

سطح: یوزئی

سیاره: آرابا

سبب: نده ن

سلامت: اسنلیک

صحت: ساغلیق

صحبت: سؤیله شی

سؤال: سورو

صلح: باریش

سکوت: سس سیزلیک

سرعت: هیز

شاهد: تانیق

شرق: دوغو

شرط: قوشول

شمال: قوزئی

شعور: بیلینج

شبهه لی: سانیق

طبیعت: دوغا

طبیعی: دوغال

تعبیر، افاده: دئییش

طلب: ایستک

طلبه: اؤیره نجی

تعمیر، تعدیلات: اوناریم

تصور: جانلاندیرما، تاساری

تصدیق: اونای

تصحیح: دۆزه لتمه

تصویر: به تیمله مه

طیاره: اوچاق

توصیه: اؤنری

تعادل: دنکلیک

تعامل: تپکیمه، داورانیش

تبسم: گۆلۆمسه مه

تبدیل: دگیشیکلیک

تبریک: قوتلاما

تجلی: بیلیرمه

تجسم: گؤرۆنمه

تجربه: ده نه ییم

تجهیزات: دوناییم

تدبیر: اؤنلم

تاثر: اۆزۆنتۆ

تکامل: ائوریم، باشقالاشیم

تقاعد: امک لیلیک

تکفل: یۆکۆم له مه

تکلیف: اؤنری

تلاش: تاسا، قایغی

تناسب: اویوُم

تنبیه: اوُیاری

تنبل: هایلاز

ترجیح ائتمک: یغله مک

ترجمه: چئویری

تشرین اول {اکتبر}: اکیم

تشرین ثانی {نوامبر}: کاسیم

اصول: یؤنتم

وعد: سؤز

واقعه: اولای

وقار: آغیر باشلی

وصف: نیته لیک

وسیع: ائنگین

واز گئچمک: جایماق

وظیفه: گؤره و

ولایت: ایل

یکپاره: بۆتۆن

تفسیر: یوروُم

زور، مشکل: چتین